تاریخچه انواع فرش دستبافت کاشان

انواع فرش دستبافت کاشان همگی دارای طرح و رنگ خاص و جذاب می باشند که با توجه به ذوق و سلیقه و استعداد طراحان ماهر کاشانی آن چنان طنین انداز شده اند که نظر هر بیننده ای را جذب خود می کنند. کاشان از دوران صفویه به عنوان مهد فرش ایران شناخته می شده و تا کنون توانسته بسیاری از انواع فرش دستبافت را که جزو ظریف ترین و نفیس ترین فرش های دستبافت ایران است را طراحی و تولید کند.

تمامی قالیبافان کاشانی برای این که بتوانند کالایی را در خور مردمان این سرزمین تولید کنند، از تمامی تکنیک ها و استانداردها استفاده می کنند. کاشان که در عهد صفویه، یک توقفگاه محبوب از نظر کاروان های تجاری به حساب می آمد، فرش های خود را به عنوان یک کالای تجاری از مکانی به مکان دیگر انتقال می داد. گفتنی است امروزه نیز کاشان همچنان به عنوان یکی از اصلی ترین شهرهای بافت فرش دستبافت به حساب می آید به گونه ای که هنر دست طراحان آن زبانزد خاص و عام است.

زیباترین و اصیل ترین دستبافته های کاشان به قرن 19 میلادی بر می گردد که اکثرا دارای نقش و طرح دل انگیز و متفاوتی می باشند و توانسته اند توجه بسیاری از کلکسیونرهای جدید و قدیمی دنیا را به خود جلب کند و امروزه نیز به عنوان یکی از مهم ترین صنایع دستی موجود در ایران به حساب آیند.

ویژگی های بافت انواع فرش دستبافت کاشان

شاید جالب باشد بدانید که انواع فرش دستبافت کاشان در اکثر مواقع همانند فرش‌های اصفهان، بافته می شوند، منظور این است که با روشی قدیمی بافته می‌شوند روش هایی که شاید قدمت آن‌ها به عصر دوران صفوی باز گردد. شواهدی وجود دارد که نشان می دهد کاشان اولین مرکز پرورش کرم ابریشم در ایران بوده است که همین عامل سبب شده تا این شهر در حرفه فرش دستبافت ابریشم، پیشتاز باشد.

در اکثر فرش‌های دستبافت کاشان، بدنه قالی از جنس پشم است و گاهی برای افزایش جلوه و نمای آن از ترکیب ابریشم و پشم استفاده می شود. بافت نهایی فرش کاشان بسیار منسجم و محکم است و این در حالی است که نرمی و لطافت خود را همچنان حفظ نموده است.

نخ هایی که در انواع فرش دستبافت کاشان به کار رفته است کاملا به ‌صورت طبیعی بوده و این موضوع خود باعث ماندگاری و ثبات آن ها در طول تاریخ شده است. امروزه نیز به دلیل پیشرفت صنعت و ساخت انواع ماشین‌آلات صنعتی و باکیفیت، رنگرزی این فرش ها به‌صورت صنعتی صورت می گیرد.

تعداد گره‌های فرش های کاشان 120 تا 840 گره در هر اینچ می باشند و از تکنیک گره‌زنی نامتقارن فارسی برای بافت آن ها استفاده می شود، بنابراین می توان گفت که هرچه تعداد گره ها در فرش بیشتر باشد، ارزش فرش نیز به همان میزان افزایش می یابد. بهترین فروشگاه‌هایی که در کاشان انواع فرش دستبافت کاشان را ارائه می دهند عموماً فرش‌های خود را به‌صورت 42، 48 ،52 و 70 خانه می‌بافند و هرچه تعداد این خانه‌ها بالاتر باشد، فرش نیز مرغوب‌تر خواهد بود.

طرح انواع فرش دستبافت کاشان

در بسیاری از نقشه های فرش کاشان، طرح لچک ترنج به کار گرفته شده است به همین علت گفته می شود که طرح‌های سراسری چندان زیادی در فرش های دستبافت کاشان دیده نمی‌شود. رنگ‌بندی فرش های دستبافت کاشان نیز در سنت کلاسیک، غنی و پخته بوده به طوری که  هرچه قدر به زمان حال نزدیک‌ می‌شویم، استفاده از رنگ‌های ملایم در این آثار بیشتر حس می شوند.

از برجسته ترین ویژگی‌های فرش کاشان نیز دقیقا همین موضوع است چرا که با شنیدن نام فرش کاشان، به یاد فرش‌های سنتی می افتیم که دارای طرح لچک ترنج مرکزی بر روی زمینه‌ای قرمز رنگ است که با حاشیه‌های عاجی و آبی سیر تزیین شده اند.

از جمله نخ‌های مرغوبی که برای بافت فرش کاشان استفاده می شود، چشم‌های سبزوار است. پشم سبزوار جزو مرغوب‌ترین پشم‌های کشور ایران و جهان است که در بافت اصیل‌ترین و اعلاترین فرش‌ها مخصوصا انواع فرش دستبافت کاشان به کار گرفته می شوند. لازم به ذکر است تار و پود انواع فرش دستبافت کاشان عموما از جنس پنبه‌ می باشند اما در فرش‌های باکیفیت تر و ویژه تر در اکثر مواقع از ابریشم استفاده می‌شود که باعث درخشش بی اندازه آن ها می شود.

عموما انواع فرش‌ دستبافت کاشان دارای جلوه خاص و فوق العاده ای هستند برای مثال فرش هایی که با نام فرش محتشم شناخته می‌شوند، فرش هایی هستند که نظیر آن ها در هیچ کجای ایران و جهان دیده نشده است. این فرش ها از مرغوب ترین انواع فرش دستبافت هستند و اغلب یا دارای نقشه‌ هایی با طرح یک ترنج اشکی زیبا و خاص می باشند و یا این که طرحی مملو از برگ و شکوفه را دارند.

قیمت انواع فرش دستبافت کاشان

انواع فرش دستبافت کاشان در بسیاری از شهرهای ایران و حتی کشورهای اروپایی وجود دارند که زینت بخش خانه ها شده اند، فرش هایی که با طرح و رنگ ناب و خاص خود موجب شده اند تا تغییر و تحولی دلنشین در دکوراسیون محیط خانه و محل کار بوجود آید. کاشان نیز جزو مناطق شناخته شده ای از ایران است که تا کنون توانسته بسیاری از فرش های فاخر را تولید و به بازار ارائه دهد.

به طور دقیق نمی توان در مورد قیمت فرش دستبافت کاشان نظری داد چرا که بسیاری از عوامل همچون  ابعاد و اندازه، تعداد رج‌های فرش، طرح و نقش به‌کاررفته در فرش، کیفیت مواد اولیه، بی‌نقص بودن فرش و بسیاری از موارد دیگر در قیمت آن تاثیرگذار است.

از آنجایی که فرش اصفهان و کاشاندر بسیاری از ویژگی ها مشترک هستند ، در ادامه به فرش اصفهان نیز اشاره مختصری خواهیم داشت.

فرش دستبافت اصفهان و ویژگی های آن

کمتر کسی است که با فرش دستبافت اصفهان و ویژگی های بی نظیر آن آشنایی نداشته باشد. فرش های اصفهان عموما همانند انواع فرش دستبافت کاشان با کمک دست بافته می شوند و برش آن ها با تیغ و قیچی انجام می شود. هر چه تیغه قیچی پهن تر باشد به همان میزان الیاف، کوتاه تر چیده می شوند.

گفتنی است اغلب دارهایی که برای بافت فرش دستبافت اصفهان استفاده می شود به صورت عمودی هستند و برای استفاده از آن از چوب دیگری به نام پله پيچ استفاده می شود به این صورت که آن را از بین نخ‌های چله‌ی پايينی عبور میدهند و سپس به‌وسيله‌ی سيم‌های فلزی به زير دار متصل می کنند.

فرش دستبافت ایرانی مختص یک منطقه خاص از کشور عزیزمان نمی باشد و در بسیاری از شهرها با توجه به اقلیم و آداب و رسوم خود، از فرش های دستبافت مختلف که دارای طرح های مرتبط با همان شهر و دیار هستند، استفاده می شود. علاوه بر استفاده داخلی از فرش های دستبافت ایرانی، صادرات آن ها نیز امکان پذیر است به گونه ای که امروزه ایران را می توان از سرشناس ترین کشورهای صادر کننده فرش دستبافت دانست.

از جهتی گفته می شود که فرش دستبافت ایرانی دارای والاترین مقام هنری است که تنوع رنگ و طرح بسیار زیادی دارد و آن چنان زیبایی سحرانگیزی دارند که بی شک نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کنند. فرش دستبافت ایرانی تجلی گر فرهنگ و رسوم قشرهای مختلف ایران از روستا و عشایر گرفته تا شهرها، می باشند.

با توجه به این که فرش دستبافت ایرانی در هر منطقه از کشور دارای رنگ و طرح مخصوص به خود می باشد و همچنین با در نظر گرفتن کاربردی که دارند، در انواع سایزها بافته می شوند اما دارای یک وجه مشترک هستند و آن هم این است که تمامی بافندگان فرش سعی در خلق زیبایی دارند و یکی از اولویت های خود را ایجاد حس زیبایی و جذابیت در فرش قرار می دهند.

در ادامه مطلب با معروف ترین و با کیفیت ترین فرش های دستبافت ایران آشنا خواهید شد.

معروف ترین فرش دستبافت ایران برای کدام مناطق است ؟

فرش دستبافت اصفهان
فرش دستباف اصفهان

از گذشته تا کنون فرش های دستبافت ایران مورد استقبال تمامی کشورها قرار گرفته است و دلیل آن هم کیفیت بالای آن ها است چرا که بافندگان این نوع فرش ها، بیش از حد به محصولی که خلق می کنند اهمیت می دهند و تمایل دارند که یک محصول با کیفیت و ماندگار را تولید کنند تا رضایت هر مصرف کننده ای را جلب کند.

اگر بخواهیم چندین شهر از ایران را که بهترین و معروف ترین فرش های دستبافت در آن بافته می شود را برای شما نام ببریم بی شک به تبریز، کاشان ، اصفهان و مشهد اشاره خواهیم داشت.

تبریز شهری است که شورای جهانی صنایع دستی به آن لقب شهر جهانی بافت فرش داده است چرا که فرش های بافته شده توسط هنرمندان تبریزی اکثر دارای رجشمارهای بالا و ریز بافت می باشد و در طرح های خارق العاده ای همچون طرح سالاری و طرح ماهی، پیاده سازی می شوند.

کاشان و اصفهان نیز دارای محبوب ترین فرش های دستبافت هستند که قدمت آن ها به دوران صفوی باز می گردد. مشهورترین اساتید فرش دستبافت ایرانی در این شهرها متولد شده اند. همچنین کاشان اولین شهری بود که پرورش کرم ابریشم در آن آغاز شد به همین علت نفیس ترین فرش های ابریشمی را در آن می توان یافت. چله کشی فرش های کاشان معمولا با نخ پنبه ای بوده در حالی که در قدیم این کار با ابریشم انجام می شد.

آشنایی با ساختار فرش نایین

خرید فرش دستبافت نایین کد 9802123
فرش دستبافت نایین کد 9802123

کیفیت بالا و ظرافت بافت فرش های نایین از جمله مهم ترین ویژگی هایی است که می توان به آن ها اشاره کرد. وجود این عامل باعث شده تا فرش نایین را جزو بهترین نمونه های فرش دستبافت ایرانی به حساب آورد و این که این نوع فرش ها در بازارهای جهانی نیز بسیار معروف هستند. نو و خالص بودن تمامی پشم و کرکی که در فرش دستبافت نایی استفاده می شود باعث محبوبیت بیش از اندازه این نوع فرش شده است چرا که به جرات می توان گفت استاندارد آن ها از حد استانداردی که برای پشم فرش های ایرانی در نظر گرفته شده است، فرا تر رفته است.

فرش های نایین به صورت دو پود است و از لحاظ بافت می توان گفت که بسیار دقیق هستند و به ندرت می توان نقایصی همچون چند رنگی، غلط بافی، کجی، نزدن پود، سره، دو دست شدن و … را در آن ها یافت. گفتنی است تعداد گره های این نوع فرش که با گره سنه بافته می شود، بین سیصد هزار تا حدود یک میلیون گره در هر متر مربع، متغییر است. در نایین شما می توانید هم فرش های تزیینی و با ظرافت خاص و ویژه را جهت زیبا آرایی محیط خانه خود پیدا کنید و هم فرش هایی را بیابید که دارای ساختار محکم با پرزهای بلند بوده و برای مصرف خانگی مناسب اند.

اگر شما هم جزو علاقمندان به فرش های دستبافت ایرانی هستید پیشنهاد می کنیم حتما سری به این شهرهای زیبا بزنید و با بازدید از بازار آن که دارای بسیاری از فرش های زیبای دستبافت است، لذت ببرید.

انواع طرح های مختلف فرش دستبافت

تنوع رنگ و نقش فرش دستبافت ایرانی
تنوع رنگ و طرح فرش دستبافت ایرانی

به طور کلی می توان گفت که 19 گروه اصلی از فرش های دستبافت وجود دارند که هر کدام شامل طرح های فرعی دیگری می شود. با یک حساب سرانگشتی می توانید به عظمت و وسعت طرح و رنگ فرش های دستبافت ایرانی پی ببرید. در ادامه مطلب یک نگاه اجمالی به انواع طرح فرش دستبافت ایرانی می اندازیم.

هر طرح از یک سری قواعد پیروی می کند و این که معمولا الگو گرفته از آداب و رسوم و یا مناظر طبیعی شهری است که در آن بافته می شود. طرح هایی همچون ماهی درهم، گل فرنگ، شکارچی، بته ای یا بته جقه، طرح های اسلیمی، درختی، ترکمن یا بخارا، طرح های شاه عباسی و … از معروف ترین طرح هایی است که فرش های دستبافت ایرانی طبق آن ها بافته می شود.

از بین تمامی طرح های معرفی شده در بالا می توان گفت که طرح شاه عباسی از جمله متداول ترین طرح هایی است که هر شخصی برای یک بار که هم شده آن را مشاهده کرده است. این طرح بر گرفته از یک نوع گل است و استفاده از آن در حاشیه فرش بیشتر از قسمت های دیگر است.

جنس فرش دستبافت ایرانی از چه موادی است؟

متریال ( پشم رنگ شده ) جهت بافت فرش دستبافت ایرانی
متریال ( پشم رنگ شده ) جهت بافت فرش دستبافت ایرانی

وجود الیاف طبیعی در تار و پود فرش دستبافت ایرانی است که آن را این چنین پرآوازه کرده است. الیاف طبیعی نسبت به الیاف صنعتی با کیفیت تر و با ماندگاری و دوام بالاتر است نمونه آن ها را می توان فرش های دستبافت عشایر مثال زد که در زمان های طولانی بر روی زمین های سخت و در شرایط جوی نامناسب، دوام آورده اند.

عشایر در آن زمان به دنبال مواردی بودند که در عین کیفیت، فرش را به یک زیرانداز گرم تبدیل کند تا بتوانند برای بستر خوابشان از آن استفاده کنند. این بود که به فکر پیدا کردن یک نوع الیاف طبیعی بودند و چه چیزی بهتر از پشم گوسفندان بود. پشم گوسفند هم مقاومت لازمه را برای انجام کار داشت و هم این که کار کردن با ان راحت بود به جزء دلیل دیگری که وجود داشت این بود که پشم گوسفند به راحتی رنگ مواد طبیعی همچون انواع گل و گیاه را به خود جذب می کرد.

در آخر این که وجود عوامل بسیاری در کنار یکدیگر باعث شده تا یک فرش دستبافت از همه لحاظ مورد تایید کارشناسان فرش قرار گیرد. فرش دستبافت ایرانی نشانه ذوق و هنر فوق العاده و بی اندازه طراحان و بافندگان عزیزی است که توانسته اند با استعداد خود، برای کشورمان افتخارآفرینی کنند.